Albert Camus: opgegroeid in de zee

Albert Marquet, De haven van Toulon.  

Ik ben opgegroeid in de zee en in mijn armoede voelde ik mij rijk, toen heb ik de zee verloren, alle luxe kreeg voor mij iets kleurloos, ellende iets onverdraaglijks. Sindsdien wacht ik. Ik wacht op de boten om terug te keren, het huis van de wateren, de heldere dag. Ik oefen geduld, ik span mij in beleefd te zijn. De mensen zien mij voorbijlopen in mooie wijze straten, ik bewonder de landschappen, applaudisseer als ieder ander, ik geef een hand, ik ben het niet die spreekt. Ik word geprezen en droom een beetje, ik word beledigd en verbaas mijn nauwelijks. Daarna vergeet ik een glimlach tegen wie mij smaadt, of groet te hoffelijk wie ik aardig vind. Wat moet ik doen als ik mij slechts een enkel beeld kan herinneren? Ten slotte gelast men mij zeggen wie ik ben. 'Nog niets, nog niets...'

Albert Camus, De zee dichtbij. Scheepsjournaal. De Zomer (1953). 

Albert Camus: liefde en huwelijk

Josep de Togores, Koppel op het strand (1922).

's Avonds kwam Marie mij halen en zij vroeg mij of ik met haar wilde trouwen. Ik zei dat het mij gelijk bleef en dat wij het konden doen wanneer zij het wilde. Toen wilde zij weten of ik van haar hield. Ik antwoordde, zoals ik het reeds eerder had gedaan, dat het niets uitmaakte, maar dat ik ongetwijfeld niet van haar hield. 'Waarom wil je dan met mij trouwen?' zei zij. Ik verklaarde haar dat het van geen enkel belang was en dat wij, als zij het wenste, best konden trouwen. Trouwens, zij had het gevraagd en ik had niets anders gedaan dan ja gezegd. Daarna merkte zij op dat het huwelijk iets ernstigs was. Ik antwoordde: 'Welneen'. Een ogenblik zweeg zij en zag mij in stilte aan. Daarna sprak zij weer. Zij wilde alleen maar weten of ik hetzelfde voorstel ook zou hebben aangenomen, wanneer het van een andere vrouw kwam, voor wie ik dezelfde gevoelens zou koesteren. Ik zei: 'Natuurlijk.' Toen vroeg zij zich af of zij van mij hield, en daar kon ik niet over oordelen. Na weer een ogenblik gezwegen te hebben mompelde zij dat ik vreemd was, maar dat zij zeker daarom van mij hield en dat zij om dezelfde redenen misschien eens een hekel aan mij zou krijgen. Aangezien ik zweeg, omdat ik er niets aan had toe te voegen, greep zij mij met een glimlach bij de arm en verklaarde dat zij met mij wilde trouwen. Ik antwoordde dat wij het zouden doen, zodra zij het wou. Daarna sprak ik haar over het voorstel van de baas en Marie zei mij dat zij Parijs graag zou willen leren kennen. Ik vertelde haar dat ik er eens gewoond had en zij vroeg mij hoe het er was. Ik zei haar: 'Het is er smerig. Er zijn duiven en donkere binnenplaatsen. De mensen hebben een witte huidkleur.'

ALBERT CAMUS, De vreemdeling (1942).

Albert Camus: de bovenmenselijke taken

Salvator Rosa, zelfportret, Filosofie (1640).

Ik geloof niet genoeg  aan de rede om de ontwikkelingsgang, of enige filosofie van de Geschiedenis te onderschrijven. Maar wel geloof ik dat de mens voortdurend bezig is een beter inzicht te krijgen in zijn lot. Wij zijn niet boven ons lot uitgestegen, en toch begrijpen wij het beter. Wij weten dat ons bestaan vol tegenstrijdigheden is, maar dat wij die tegenstrijdigheden niet moeten aanvaarden en ons moeten inzetten om ze minder groot te maken. Als mens hebben wij de taak die paar formules te vinden die de mateloze angst van vrije mensen kunnen wegnemen. Wij moeten hechten wat verscheurd is, rechtvaardigheid denkbaar maken in een wereld die zo duidelijk onrechtvaardig is, het geluk een betekenis geven voor volkeren die door het ongeluk van onze tijd zijn vergiftigd. Natuurlijk, dat is een bovenmenselijke taak. Maar bovenmenselijk noemt men die taken waarover de mensen lange tijd doen om ze te volbrengen, dat is alles. 

ALBERT CAMUS, De amandelbomen. In De Zomer (1939).